هوشنگ ظریف

هنر موسیقی :: از خاطراتتان که با آقای پایور داشتید برایمان بگویید.

من در سال 1337 از هنرستان بیرون آمدم و قبلش در سال 34 یا 35 در اولین گروهی که کار می کردم، "خادم میثاق" آن را درست کرده بود یک گروه ارکستر بزرگ، که آنجا ساز می زدم. مرحوم ناصحی هم بودند. قبل از اینها باز خاطرم می آید که مرحوم خالقی ارکستری در تالار فرهنگ درست کرده بودند به من گفتند که کنار مرحوم زرین پنجه بنشینم و یادم هست که این برنامه در فضای باز اجرا می شد و برنامه رنگارنگ اصفهان را اجرا می کردیم. بعداً آقای حق کردار که افسر نیروی دریایی و هم مزیسن و فارغ التحصیل مدرسه عالی بودند، آمدند و رهبری آن ارکستر را به عهده گرفتند و آنجا کار می کردیم بعد از آن آقای دهلوی هم آمدند ، بعد از صبا ارکستر را هدایت کردند که خودشان هم کار می کردند.

هنرستان در خیابان هدایت بود روبروی بیمارستان امیر اعلم که به دروازه شمیران می رسد. هنرستان موسیقی سال 1328 در آنجا تاسیس شده بود که ما سال 29 به آنجا رفتیم که خوب دوستان هم بودند آقایان نصرت الله گلپایگانی، رحمانی پور، هادی پور بودند. هنگام عبور متوجه شدیم که از طبقه دوم خانه ای واقع در یک کوچه صدای ساز به گوش می رسد. پرسیدیم و فهمیدیم اینجا کلاس حسین ملک است و خیلی هم آدم خوش مشربی است. با هم آشنا شدیم. اولین بار من آقای پایور  را آنجا دیدم. آن موقع آقای ملک مسافرت زیاد می رفتند، در خارج از کشور موسیقی ارائه می کردند و در خارج موسیقی سنتی ما را به اسم موسیقی ملک می شناختند. به هر حال به ما گفتند آقای ملک مسافرت رفته اند به جای ایشان آقای پایور کلاس را اداره می کنند. چند بار آنجا رفتیم و با ایشان آشنا شدیم. یک بار ما را به منزل خودشان دعوت کردند و در آنجا برایمان ساز زدند و کارهایی با سنتور می کردند، که اصلا ً  ما نشنیده بودیم. هنرستان که تمام شد کمابیش بودیم و اینکه آقای پایور گروهی را با آقای رام و فرهاد ارژنگی نامی تشکیل دادند که ایشان اگر بودند روی دست نداشتند و با هم یک برنامه تلویزیونی را هم برگزار می کردند. در همین موقع که آقای پایور به انگلیس رفتند،  آقای نصرت الله گلپایگانی گروهی را درست کردند که من هم در این گروه شرکت داشتم. وقتی آقای پایور برگشتند ، گفتند که با هم یک گروه تشکیل بدهیم . در ایم گروه من بودم ، خانم بنده بود ، آقای ناهید و دیگران هم بودند که همین طور ادامه پیدا کرد و افرادی کم یا زیاد شدند ولی به هر حال ما عضو ثابت گروه شدیم. من و آقای ناهید بودیم ولی آقای حسین تهرانی فوت کردند. آقای اسماعیلی و آقای رحمت الله بدیعی  هم بودند و در تمام برنامه های تلویزیون اجرا داشتیم. و باز ما با آقای محمد حیدری هفته ای یک روز که یک گروه داشت،  کار می کردیم و هفته ای یک روز با آقای پایور البته آقای پایور خیلی جدی تر، خیلی منسجم تر کار می کردند.

آثار مضبوط گروه استاد پایور بسیار چشمگیر و زیاد است اما بیشترش گلهای تازه است.  قبل از آن در فرهنگ هنر ضبط می کردند که آقای بقایی و آقای جهانفرد استودیویی داشتند البته خود شما اهل موسیقی هستید و می دانید که چقدر کار انجام داده اند. اینهمه پیش درآمد اینهمه قطعه که واقعاً آفریده آقای پایور است.

در رابطه با مساله کوک ارکستر آقای پایور باید بگویم، اولا بعد از سال ها تجربه خود آقای پایور می گفتند که مثلاً این کوک خوب است یا نه ؟ خوب اگر ما  می گفتیم نه، مقداری زیاد است  می گفتند، خوب با  تار میزان کن و چند بار امتحان می کردند یا مثلاً گاهی اوقات ساز من اگر کم و زیاد بود فرض بفرمایید آقای بدیعی می گفتند " هوشنگ، کم یا زیاد است. " و خوب تعصبی نبود و اصلاح می کردیم که این مسئله ممکن است در گروه های دیگر نباشد و این مساله ای که شما به آن اشاره کردید نتیجه همبستگی و وابستگی است که در این گروه بوده و باعث شده که خوب، از هر نظر و همه چیز موفق باشد.

برگرفته از مجله هنر موسیقی شماره 15  / سال دوم  /  بهمن 1378

در آینده مصاحبه مجله هنر موسیقی با خانم پروین صالح ، همسر آقای ظریف را هم ارائه خواهم کرد.

زندگی نامه استاد پایور

( درد تو بر جان خسته مان باد )

فرامرز پایور در سال ۱۳۱۱ در تهران متولد شده و تحصیلات عمومی خود را در مدرسه دارلفنون و دبیرستان دارائی به پایان رسانده است. پدرش علی پایور هنرمند نقاش و استاد زبان فرانسه و دانشگاههای تهران بوه و جدش مصورالدوله نقاش چیره دست و وزیر پست و تلگراف ، در زمان صدارت مستوفی الممالک بوده است و در عین حال با موسیقی آشنایی کامل داشته و ویولن، سنتور و سه تار را خوب می نواخته و در این زمینه از دوستان مرحوم رکن الدین خان مختاری بوده است.

فرامرز پایور تحصیلات موسیقی خود را از سال ۱۳۲۸ شروع نموده و نزد ابوالحسن صبا ، استاد موسیقی ایرانی به فرا گرفتن سنتور اشتغال ورزیده و پس از ده سال تحصیل مداوم یک دوره کامل از ردیف موسیقی ایرانی را که توسط استاد صبا برای سنتور تنظیم شده بود فراگرفت و موفق به دریافت تقدیر نامه یی از طرف استاد شد. مهارت او در این ساز به جایی رسید که استاد صبا از او خواست که به اتفاق قطعاتی نواخته و روی نوار ضبط نمایند که اکنون چند نمونه از آنها در آرشیو رادیو موجود می باشد. پایور فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۳۳ در وزارت فرهنگ و هنر که در آن موقع اداره کل هنرهای زیبا نامیده می شد شروع نمود و از همان وقت تا به امروز برنامه هایی از موسیقی اصیل ایرانی تهیه نموده و در کنسرتها و همچنین در رادیو و تلویزیون اجرا  می نمود.

اکنون نیز فعالیت او منحصراً در زمینه موسیقی ملی است زیرا پایور علاوه بر دوره هایی که نزد استاد صبا آموخت یک دوره از ردیف قدیم و همچنین کلیه تصانیف قدیم را که متعلق به شیدا ، عارف ، سماع حضور ( پدر حبیب سماعی ) و ظهیرالدوله و سایر استاید قدیمی بودند نزد آقای عبدالله دوامی استاد آواز فرا گرفت و به خط  نت درآورد و آقای دوامی طی تقدیرنامه یی که برای او نوشته ، صحت و اصالت نوشته او را نیز تایید نموده اند. علاوه بر آن پایور یک دوره ردیف آقامیرزا عبدالله را که به نام کتاب موسیقی ایران نامیده می شود نزد استاد صبا فراگرفت و ضمناً کلیه آثار رکن الدین مختاری و آثار درویش خان را جمع آوری و به خط نت درآورده است.

فرامرز پایور از سال ۱۳۳۷ به تدریس سنتور در هنرستان عالی موسیقی ملی اشتغال داشته است. در سال ۱۳۴۱ از طرف وزارت فرهنگ و هنر برای مدت سه سال به انگلستان اعزام شد ، در آنجا زبان انگلیسی خود را تکمیل نموده و موفق به دریافت دیپلم در رشته تخصصی زبان از دانشگاه کمبریج گردید. ضمناً در رشته موسیقی نیز از آکادمی سلطنتی موسیقی لندن مدارک قابل توجهی کسب نمود و در عین حال برای شناساندن موسیقی ایرانی از طرف دانشگاه لندن و دانشگاه کمبریج از او دعوت شد که کنفرانس هایی در این زمینه همراه با ساز خود ترتیب دهد که کلیه آنها با موفقیت انجام شد و از طرف دانشگاههای مزبور به دریافت جوایزی نایل گردید. علاوه بر آن فرامرز پایور در طی دوران فعالیت هنری خود ، به اغلب کشورهای جهان برای اجرای کنسرت و شناساندن موسیقی ملی ایران و تهیه صفحه مسافرت نموده است به طور کلی در هر کجا که فعالیتی در زمینه موسیقی ایرانی انجام می گرفت، پایور همیشه پیش قدم بوده و وجود او برای نشان دادن موسیقی اصیل ایرانی برای موسسات پخش غیر قابل اجتناب و انکار بوده است. وی در سال ۱۳۵۳ همکاری مداوم خود را با سازمان رادیو تلویزیون شروع کرده و آثار خود و متقدمین را به معرض اجرا و پخش درآورد.

سعی و کوشش پایور همیشه بر این استوار بوده که آثار موسیقی دانان متقدم ایران را که به دست فراموشی سپرده شده بود ، به شنوندگان معرفی کند و با کمک اساتید دیگر موسیقی سازی و آوازی و همچنین با گروه کوچکی که از نوازندگان سازهای ملی ، آنچه که قبلاً از اساتید خود فراگرفته به موقع اجرا گذارد.

ذوق سرشار و استعداد ذاتی او در تنظیم و ارائه موسیقی اصیل ایرانی و همچنین تکنیک و تبحر او در نواختن ساز سنتور موجب شده است که روز به روز به علاقه مندان موسیقی اصیل ایرانی اضافه شود و با جرات می توان پایور را یکی از بزرگان موسیقی اصیل و ملی ایران دانست و به واسطه همین دانش و آگاهی و زحماتی که او برای حفظ و اشاعه آن متحمل گشته از طرف استاد صبا موفق به دریافت تقدیرنامه گشت.

برگرفته از مجله هنر موسیقی شماره ۱۴  /  سال دوم  /  آذر و دی ۱۳۷۸

استاد هوشنگ ظریف یکی نوازندگان بزرگ تار و یار همیشگی استاد پایور 

قصد دارم در این وبلاگ به معرفی بیشتر آثار موسیقی دستگاهی بپردازم. همچنین به معرفی بیشتر  استاد فرامرز پایور و آثار بی نظیر ایشان خواهم پرداخت.

دست یاری به سوی همه شما عزیزان دراز می کنم  تا این حقیر را در معرفی بیشتر موسیقی اصیل ایرانی کمک کنید.

منتظر آغاز فعالیت این وبلاگ باشید.

با آرزوی بهبودی حال استاد پایور که در بستر بیماری هستند.

با تشکر